Blachowniaokolice Blachowni

Pomniki przyrody w Blachowni

Rafał 270 Views

Wraz z nadejściem ciepłych, długich, słonecznych dni, naturalnie wzrasta nasza chęć do aktywności na świeżym powietrzu. Czy to relaksujący spacer, wycieczka rowerowa, czy też planowana od dawna dłuższa podróż – każda z tych form aktywności stwarza doskonałą okazję do wzbogacenia naszej wiedzy i doświadczeń. Możemy zagłębić się w fascynującą historię naszej gminy, regionu lub nasycić zmysły pięknem otaczającej nas przyrody. Istnieje jednak szczególny rodzaj miejsc, które w unikalny sposób łączą te dwie pasje: pomniki przyrody. Te niezwykłe obiekty, obdarzone wyjątkowymi walorami przyrodniczymi, często noszą na sobie również ślady dawnych wydarzeń i ludzkich losów, stając się żywymi lekcjami historii ukrytymi w naturalnym krajobrazie.

Wyjaśnienie, czym są pomniki przyrody w Polsce, znajdziemy w Ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody:

Art.  40.  [Pomniki przyrody]

  1. Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.

W wykazie pomników przyrody, zawartym w Rozporządzeniu Nr 23/94 Wojewody Częstochowskiego z dnia 30 grudnia 1994 r., znajdowały się początkowo tylko trzy drzewa z gminy Blachownia: znany wszystkim Dąb Henryk (pomnik przyrody od 1959 roku) oraz wiąz górski i dąb czerwony, które rosły przy Urzędzie Stanu Cywilnego.

Historię Henryka można przeczytać tutaj, a już wkrótce napiszę parę słów o dziejach drzew rosnących przy USC.

Niestety, wszystkie trzy wspomniane okazy utraciły status pomników przyrody w wyniku chorób bądź uszkodzeń. Drzewa obok USC zostały wycięte, a dąb w Malicach nie przypomina już okazu z lat swojej świetności. Poniżej znajdują się uchwały dotyczące zniesienia ochrony pomnikowej:

UCHWAŁA NR 39/VI/2019 RADY MIEJSKIEJ W BLACHOWNI z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie zniesienia statusu pomnika przyrody (wiąz górski) – pobierz

UCHWAŁA NR 316/LIX/2018 RADY MIEJSKIEJ W BLACHOWNI z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie zniesienia statusu pomnika przyrody (Dąb Henryk) – pobierz

UCHWAŁA NR 218/XXXV/2013 RADY MIEJSKIEJ W BLACHOWNI z dnia 20 września 2013 r. w sprawie pozbawienia statusu pomnika przyrody, drzewa uznanego za pomnik przyrody (dąb czerwony) – pobierz

 

Kolejne Rozporządzenie Nr 6/96 Wojewody Częstochowskiego z dnia 6 lutego 1996 r., zmieniające to pierwotne, uzupełniło wykaz o sześć następnych drzew z naszej gminy, również uznanych za pomniki przyrody.

pomniki przyrody Blachownia

Obecnie na terenie gminy Blachownia pozostały tylko 4 drzewa, które mają status pomników przyrody:

1. Dąb szypułkowy – Drzewo w 1994 r. obwodzie miało 311 cm, obecnie obwód wynosi 360 cm, a wysokość sięga ponad 25 metrów. Pomnik zyskał też własną nazwę “Stary Dąb”. Najprościej dotrzeć do niego ul. Wręczycką, a znajduje się ok. 900 metrów za ostrymi zakrętami. Drzewo poznamy po znajdującej się na nim kapliczce. Rośnie w obrębie leśnym Herby, leśnictwo Blachownia, oddział 35a

2. Buk zwyczajny – Buk w 1994 r. miał w obwodzie 302 cm, obecny obwód to 330 cm, a wysokość to ponad 20 metrów. Jeśli udało nam się zlokalizować wcześniej opisany dąb, łatwo można znaleźć i to drzewo wystarczy dotrzeć do duktu, który znajduje się 50 metrów dalej, trzeba skręcić w prawo i po 750 metrów skręcamy w kolejny dukt w lewo, po kolejnych 750 metrach dotrzemy do drzewa. Dla ciekawostki miejsce przez które dotarliśmy do pomnika przyrody, nazywane jest Uroczyskiem pod Bukiem. Rośnie w obrębie leśnym Herby, leśnictwo Blachownia, oddział 6f

3. Lipa drobnolistna – 334 cm obwodu podczas wpisywania do rejestru, a obecnie 360 cm i ponad 27 metrów wysokości. Do drzewa najprościej dotrzeć od miejscowości Pietrzaki, kierując się cały czas prosto ul. Graniczną (ok. 600 m) lub od strony Cisia ul. Wierzbową (ok. 1450 m). W pobliżu znajduje się jeszcze jeden pomnik przyrody, który warto zobaczyć, jest nim również okazała lipa, ale znajduje się ona już poza gminą Blachownia. Rośnie w obrębie leśnym Herby, leśnictwo Trzepizury, oddział 147a

4. Klon Jawor – 325 cm obwodu i 18 metrów wysokości. Obecny obwód to 410 cm.  Rośnie w obrębie leśnym Herby, leśnictwo Herby, oddział 158d

Rada Miejska w Blachowni całkiem niedawno, bo 29 kwietnia 2026 roku, podjęła uchwałę w sprawie aktualizacji stanu prawnego pomników przyrody na obszarze gminy. Dokument ten ma zapewnić czynną ochronę dla pomników przyrody na terenie naszej gminy. Z uchwałą można zapoznać się klikając tutaj.

Mapa pomników przyrody w naszej gminie z portalu www.crfop.gdos.gov.

W ostatnich dniach lipa została oznaczona nową tabliczką z orłem w koronie i napisem „Pomnik przyrody”. Może warto w ten sam sposób oznaczyć dąb oraz buk, które obecnie nie mają żadnych informacji o tym, że są drzewami pod ochroną…

Warto wybrać się na długi spacer lub wycieczkę rowerową i osobiście zobaczyć pomniki przyrody w naszej gminie. A czy macie w okolicy swoje ulubione drzewa o wyjątkowych kształtach lub potężnych pniach, które Waszym zdaniem zasługują na miano pomnika przyrody? Dajcie znać w komentarzach

 

 

Źródła:

  1. www.crfop.gdos.gov.pl
  2. Dziennik Urzędowy Województwa Częstochowskiego z 1995 r. nr 2 poz. 5
  3. Dziennik Urzędowy Województwa Częstochowskiego z 1996 r. nr 2 poz. 5
  4. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
  5. Uchwała Nr 182/XXXI/2026 Rady Miejskiej w Blachowni z dnia 29 kwietnia 2026 r.