19. południk przebiega przez Blachownię

Państwowy Układ Współrzędnych Geodezyjnych z 1992 roku opiera się na odwzorowaniu Gaussa-Krügera dla elipsoidy GRS-80 z południkiem osiowym (środkowym) Lo=19o oraz przy założeniu skali długości na tym południku mo = 0,9993. Początkiem układu jest punkt przecięcia południka 19°E z obrazem równika. Choć dla laika ta definicja brzmi dość skomplikowanie, kryje się za nią fascynująca ciekawostka.

Południk ten jest niezwykle ważny dla kartografów, ponieważ stanowi podstawę do wyznaczania map w skalach od 1:10 000 do 1:500 000. Co jednak najciekawsze z perspektywy mieszkańca Blachowni – dzieli on Polskę, Województwo Śląskie i nawet Afrykę na dwie niemal równe części i przechodzi dokładnie przez naszą gminę, m.in. przez Wyrazów, Łojki i Konradów, Gorzelnie!

Gdybyśmy ruszyli z Blachowni wzdłuż tej linii prosto na południe, trafilibyśmy prosto do Parku Śląskiego w Chorzowie. Tam, na alejce przy Planetarium, precyzyjnie wyznaczono linię południka, ustawiono tablice informacyjne oraz pamiątkowy znak. Stojąc tam, można dosłownie jedną nogą być w zachodniej, a drugą we wschodniej części Polski. Miejsce to, oznakowane pod koniec 2015 roku, stało się dużą atrakcją turystyczną i chętnie odwiedzanym punktem fotograficznym. Zresztą w innych zakątkach kraju linie przebiegu różnych południków również są w pomysłowy sposób eksponowane.

Taka geograficzna ciekawostka mogłaby stać się nową wizytówką naszej gminy. Oczywiście nie zamierzamy konkurować z londyńskim Greenwich, ale warto pomyśleć o stworzeniu podobnego punktu u nas – chociażby w ramach budżetu obywatelskiego. Postawienie tablicy informacyjnej czy skromnego obelisku nie generowałoby ogromnych kosztów, a zyskalibyśmy unikalną atrakcję.

Malowanie linii na ruchliwych trasach, takich jak droga krajowa nr 46, ulica Długa, Piastów czy lub Wrzosowa, byłoby ze względów bezpieczeństwa niewskazane. Doskonałe, bezpieczne miejsce można jednak znaleźć nieco na uboczu. Świetnie nadawałby się do tego punkt przy dawnej kolejce wąskotorowej w Wyrazowie, który już teraz jest popularny wśród rowerzystów. Taki obelisk można by połączyć z tablicą przybliżającą bogatą historię lokalnego górnictwa lub osadnictwa, które rozwijało się przecież tuż obok. Można znaleźć oczywiście inne miejsca np. chodniku przy ulicy Częstochowskiej lub Starowiejskiej czy przy pozostałościach toru kartingowego. Rzecz jasna, ostateczną lokalizację musiałby wskazać geodeta – błąd pomiaru w zwykłym smartfonie może wynosić nawet kilka metrów.

Więcej informacji i ciekawostek o 19. południku długości geograficznej wschodniej bez trudu znajdziemy w internecie oraz na poświęconych mu profilach w mediach społecznościowych. Warto też zobaczyć, jak inne miejscowości – często w prosty i niedrogi sposób – zaznaczyły jego przebieg. Przykładem jest pobliska Lubsza, gdzie południk przecina wieżę kościoła, czy Czechowice-Dziedzice, gdzie oznaczenia wykonano m.in. przy użyciu szablonów i sprayu.

Artykuł z archiwum www.blachownia.com opublikowany w 2017 r. + małe poprawki 🙂