Odkrycie pokładów rudy żelaza w Łojkach

W 1894 roku wiele dziewiętnastowiecznych gazet podało informację, że w majątku Łojki Pana Stanisława Stetkiewicza zostały odkryte nowe pokłady rudy żelaza. Notatki z gazet nie są zbyt rozbudowane, ale warto się z nimi zapoznać, gdyż są ważne dla dalszych, dużo ciekawszych historii związanych z Łojkami. Zapraszam do lektury.

Pierwszy artykuł o znalezieniu pokładów rudy żelaza udało się znaleźć w „Przeglądzie Tygodniowym Życia Społecznego, Literatury i Sztuk Pięknych”, wydanym już na początku stycznia 1894 roku. Data publikacji artykułu może wskazywać, że pokłady rudy odkryto już w 1893 roku.

We wsi Łojki w pow. częstochowskim odnaleziono pokłady rudy żelaznej, do eksploataeyi której p. Stetkiewicz przystąpi niebawem.

Następne wzmianki pojawiły się w dzienniku „Słowo”:

Z górnictwa. (…) W majątku Łojki p. Stanisława Stetkiewicza pod Częstochową odkryto pokład rudy żelaznej.

O odkryciu nowego pokładu rudy żelaza w 1896 roku pisał „Kurjer Warszawski”:

W Łojkach pod Częstochową właściciel tego majątku, p. Stanisław Stetkiewicz, odkrył nowy pokład rudy żelaznej.

„Gazeta Kielecka”, wydana w 1896 roku, informuje, że wkrótce ma się rozpocząć wydobycie rudy żelaznej w okolicach Częstochowy. Z artykułu możemy się dowiedzieć, jaką nazwę otrzymał plac, na którym znajdowały się pokłady rudy. Nadano mu imię „Stanisław” – od imienia właściciela majątku, Pana Stetkiewicza. Cały obszar, na którym miała odbywać się eksploatacja, wynosił 246,276 sążni kwadratowych. Sążeń kwadratowy to jednostka miary wprowadzona w Rosji 11 października 1835 roku, a w Królestwie Kongresowym w 1859 roku. Jednostka obowiązywała do 1918 roku, a 1 sążeń kwadratowy to 4,5522 metra kwadratowego.

W powiecie częstochowskim, niedalekiej przyszłości rozpocznie się eksplatacyja rudy żelaznej na znaczniejszej przestrzeni. I tak: właściciel majątku Huta Stara zamierza eksploatować kopalnie rudy żelaznej na przestrzeni 200,000 sąż kw.; właściciel majątku Brzeziny p. A. Jankowski przystąpi do eksploatacyi na przestrzeni 682,000 s. kw.; T. Wójcicki ma zamiar eksploatować plac „Julijanka” na przestrzeni 250,000 sąż. kw. We wsi Kawodża inżynier górniczy p. Grosman rozwinie roboty na 250,00 sąż. kw. na placu „Dźbów”, a p. Stanisław Stetkiewicz na placu „Stanisław”, obejmującym 246,276 sąż. kw. w majątku własnym Łojki. (…)

Temat kopalnictwa rud żelaza w Łojkach jest niezwykle ciekawy i niejeden raz pojawi się jeszcze na naszej stronie. Zdjęcie tytułowe przedstawia część pola wydobywczego „Stanisław”.

Źródła:

Słowo,  nr 266 z 16 listopada 1894 r.
Kurjer Warszawski, nr 318 z 18 listopada 1894 r.
Gazeta Kielecka, nr 26 z 29 marca 1896 r.
Przegląd Tygodniowy…, nr 2 z 1 stycznia 1894 r.