Hołd Henrykowi Sienkiewiczowi

15 listopada 1916 roku w szwajcarskim miasteczku Vevey, w wieku 70 lat, zmarł Henryk Sienkiewicz. Postać Henryka Sienkiewicza, polskiego nowelisty i powieściopisarza, znają wszyscy, – chociażby ze szkoły. Śmierć najpopularniejszego pisarza początku XX wieku wywołała poruszenie na terenach Polski, większość gazet publikowała listy żałobne i kondolencje.

Za sprawą drugiej części Trylogii Henryk Sienkiewicz był szczególnie wielbiony w Częstochowie i okolicznych miastach, w Potopie bowiem była wspaniale opisana historia heroicznej obrony Klasztoru Jasnogórskiego. Już 20 listopada 1916 r. uchwalono, że aleja Międzyparkowa, znajdująca się tuż przy  Jasnej Górze, otrzyma nazwę alei Henryka Sienkiewicza. W całym kraju odbywało się wiele uroczystości i obchodów ku pamięci Sienkiewicza. Również Blachownia złożyła hołd temu wielkiemu pisarzowi. W naszym mieście obchody trwały dwa dni. Poniżej możemy zapoznać się z przebiegiem uroczystości, który zamieścił Goniec Częstochowki:

Staraniem zarządu miejscowej R.O.  w dniu 25 bm. W sobotę, w kościele Blachowieńskim proboszcz ks. A Zamysłowski odprawił uroczyste nabożeństwo żałobne za spokój duszy ś. p. H. Sienkiewicza. Po Mszy św. tenże ksiądz z ambony w wysoce podniosłej mowie uczcił zasługi zmarłego. Z miejscowej inteligencji byli wszyscy obecni oraz dzieci wszystkich szkół parafji. Kwiecia i zieleni dostarczył p. Zarzycki, ogrodnik z Otonowa.

Skrót R.O. oznacza Radę Opiekuńczą. W dniu 1 stycznia 1916 r. w Warszawie  niemieckie władze okupacyjne powołały nową organizację, noszącą nazwę Rada Główna Opiekuńcza (RGO). Rada miała zająć się m.in.: udzielaniem pomocy materialnej poszkodowanej ludności (rozdział żywności, leków, odzieży, pieniędzy), prowadzeniem schronisk, przytułków, ochronek i żłobków oraz rejestracją strat wojennych i innych. W gminach i w większych miasteczkach powstały Gminne Rady Opiekuńcze. Drugiego dnia uroczystości odbywały się w szkole prywatnej Marcina Olczaka. Poniżej znajdziemy dokładny opis tego pięknego i podniosłego wieczoru w naszym mieście.

W niedzielę 26 bm., w salce szkoły prywatnej p. M. Olczaka na Starej Blachowni, o godz. 5 po poł. Rozpoczęła się wieczornica. Przyszli wszyscy, stali i w korytarzu i pod oknami na dworze. Salka była udekorowana zielenią i barwami narodowemi. Portret H. Sienkiewicza otaczał olbrzymi wieniec z bluszczu i kwiecia. Rozpoczęto perłą pieśni polskich Boga Rodzica, pod kierownictwem miejscowego organisty p. Kępińskiego, pieśń wysłuchano stojąc.

Pierwszy mówił ks. A. Zamysłowski, który, zaznaczywszy cel zebrania się, wysławił zasługi króla pisarzów polskich ostatnich lat. Następnie p. Kratingowa pięknie czytała nieznany wiersz Sienkiewicza i mowę ks. Nowickiego, wygłoszoną w Warszawie.

W końcu przemawiał nauczyciel p. Olczak, przedstawiając szerszemu ogółowi H. Sienkiewicza, jako odnowiciela ducha katolickiego i ducha narodowego w Polsce po 1863 r. Mowę swą ilustrował stosownymi ustępami z „Quo vadis” i „Potopu”

Podniosły nastrój zakończono hymnem „Boże, coś Polskę”. Blachowianin.

Prochy Henryka Sienkiewicza sprowadzono do Polski w 1924 roku. 27 października 1924 roku odbyła się uroczystość przy pomniku Adama Mickiewicza w Warszawie. Prochy pisarza złożono w krypcie i sarkofagu w podziemiach katedry św. Jana w Warszawie, obecnie Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela. Co ciekawe, projekt krypty i sarkofagu przygotował Konstanty Jakimowicz, który był również twórcą projektu kościoła w Blachowni. Artykuł o Konstantym Jakimowiczu wraz z odręcznym szkicem świątyni można znaleźć tutaj.

Źródło:

  • Goniec Częstochowski z 1 grudnia 2016 roku